Organizator

Honorowy Patronat
Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii

Patronat

Partner strategiczny

Partner merytoryczny,
Audytor konkursu

Partner

Artykuł_7: Rosną dysproporcje między regionami
24.09.2018

MICHAŁ DUSZCZYK

MAZOWSZE, MAŁOPOLSKA I POMORZE TO NAJBARDZIEJ INNOWACYJNE REGIONY W NASZYM KRAJU. NA DRUGIM BIEGUNIE SĄ LUBUSKIE I ŚWIĘTOKRZYSKIE - WYNIKA Z NAJNOWSZEGO RAPORTU "INDEKS MILLENNIUM - POTENCJAŁ INNOWACYJNOŚCI REGIONÓW".

Chociaż polska gospodarka staje się coraz bardziej innowacyjna na tle światowym, nadal istnieją różnice w tempie rozwoju poszczególnych regionów w naszym kraju – piszą autorzy najnowszej edycji raportu „Indeks Millennium”. Zbadali oni poszczególne województwa uwzględniając sześć kluczowych kryteriów: wydajność pracy, stopę wartości dodanej, wydatki na badania i rozwój (B+R), liczbę pracujących w obszarze B+R, a także edukację policealną oraz liczbę przyznanych patentów.

W POSZUKIWANIU SPECJALIZACJI

„Indeks Millennium 2018” to już trzecia edycja corocznego raportu, w którym eksperci z Banku Millennium przyglądają się innowacyjności polskich województw. Badania te wskazują, że – choć liderami są duże ośrodki akademickie i biznesowe, to jednak nie tylko województwa z wielkimi aglomeracjami miejskimi mają monopol na innowacje. Mniejsze regiony też mają szanse na rozwój i zwiększenie potencjału w tym zakresie. Muszą jednak znaleźć swoją specjalizację. Tak, jak choćby woj. podkarpackie (9. miejsce w rankingu), którego potencjał innowacyjny jest większy niż jego bieżący potencjał gospodarczy, mierzony udziałem w krajowym PKB. Nośnikiem innowacyjności

regionu jest przemysł, w szczególności lotniczy i motoryzacyjny, który generuje około 35 proc. wartości jego produkcji sprzedanej. Wyróżnikiem jest też wysoka aktywność w obszarze współpracy i wparcia biznesu (najwyższy w Polsce odsetek przedsiębiorstw przemysłowych współpracujących w ramach inicjatywy klastrowej, m.in. Dolina Lotnicza).

W tegorocznym rankingu – w porównaniu do danych z ub. r. – awansowało aż 6 województw. Największy postęp we wzroście innowacyjności osiągnęło woj. opolskie (skok aż o trzy pozycje) oraz łódzkie (awans o dwie lokaty). Oba regiony wyraźnie zwiększyły nakłady na działalność badawczo-rozwojową, a w konsekwencji poprawiły też pozycję w kategorii uzyskanych patentów. Dodatkowo Łódzkie wyraźnie awansowało w kategorii wartość dodana, wracając na pozycję lidera. Największe spadki zanotowały Podkarpackie, Podlaskie oraz Zachodniopomorskie (spadek w rankingu o dwa miejsca). Regiony te osiągnęły gorsze wyniki m.in. w zakresie inwestycji w B+R, czy wydajności pracy.

ROSNĄ DYSPROPORCJE 

Badania pokazują, że zwiększa się dystans w potencjale innowacyjnym województw w stosunku do liderów. Wzrost dysproporcji między regionami może obrazować fakt, że Mazowsze zebrało w „Indeksie Millennium” 94 na 100 punktów, podczas gdy Lubuskie – jedynie 36 pkt. W poprzednich latach większość województw zmniejszała dystans do czołówki. W tym roku aż dziewięć badanych obszarów oddaliło się jednak od lidera. To niebezpieczny trend. Warto jednak zauważyć, że są też regiony, które skracają dystans. Przykładem może być woj. opolskie, które systematycznie osiąga lepszy wynik w kategorii wydajność pracy (głównie dzięki poprawie wydajności w przemyśle). Dodatkowo w tegorocznej edycji rankingu widoczny był awans opolskiego pod względem wydatków

na B+R oraz uzyskanych patentów. To pokazuje, że małe województwo, niebędące dużym ośrodkiem akademickim i przemysłowym, nie jest skazane na innowacyjny niebyt.

Krzysztof Senger, wiceprezes Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu (PAIH), cytowany w raporcie, przekonuje, że u podstaw nowego systemu wsparcia regionów leżą innowacje i procesy B+R. – Bliska współpraca biznesu i nauki to jeden z głównych czynników rozwoju innowacyjności w regionach. Te, które mogą pochwalić się wysokim poziomem innowacyjności, oparły swój model

rozwoju na transferze wiedzy i technologii między uczelniami a przedsiębiorstwami – podkreśla.

Jego zdaniem, sukces osiągają te, które angażują swoje zasoby w rozwój parków technologiczno-przemysłowych, inkubatorów przedsiębiorczości oraz budują silny rynek venture capital.

POLSKA AWANSUJE W EUROPIE

Według raportu fDi Intelligence „Global greenfield investment trends” w 2017 r. Polska awansowała na pierwsze miejsce w Europie pod względem liczby miejsc pracy utworzonych w wyniku napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Dane pokazują również, że liczba projektów inwestycyjnych w naszym kraju wzrosła niemal o ¼, a szacowana suma wydatków zagranicznych inwestorów wzrosła prawie o połowę i wyniosła 14,8 mld dol. Magnesem była głównie Warszawa, która przyciągnęła inwestycje z rekordowo dużą deklarowaną liczbą miejsc pracy (17,8 tys.) i ustąpiła tylko Bukaresztowi (24 tys.), wyprzedzając m.in. Berlin i Moskwę. Na atrakcyjność inwestycyjną stolicy i całego regionu wpływ miała w dużej mierze jego innowacyjność. Eksperci Banku Millennium zaznaczają, że wspieranie przedsiębiorstw technologicznych przez finansowanie i doradztwo może uatrakcyjnić dany region w oczach inwestorów, natomiast potencjał naukowy regionu w postaci prężnie działających uczelni wyższych, liczby osób pracujących w działach B+R i zgłaszanych patentów może przyczyniać się do kreowania nowych produktów lub usług. Nie dziwi więc, że Mazowsze od pierwszej edycji „Indeksu Millennium” okupuje pierwszą lokatę. To województwo z najwyższym udziałem kapitału zagranicznego, co w połączeniu z rozbudowaną bazą akademicko-naukową czyni je najbardziej aktywnym pod względem działalności badawczo-rozwojowej.

INTELIGENTNE SPECJALIZACJE 

Druga w rankingu Małopolska uzbierała 86 pkt. Na tle innych województw pozytywnie wyróżniła się w kategorii edukacja i wydatki na B+R (województwo zebrało w obu przypadkach maksymalne 100 pkt.). Eksperci wskazują, że o dobrym klimacie na innowacje świadczy tu również rozwinięty ekosystem dla startupów. W regionie małopolskim w ciągu roku ma miejsce ponad 500 wydarzeń o tematyce wysokich technologii skierowanych do początkujących przedsiębiorców. Działa tutaj też duża liczba akceleratorów oraz funduszy. Ale za sukcesem stoi wiele czynników. Jak przekonuje Jacek Krupa, marszałek woj. małopolskiego, znaczenie mają również wieloletnie inwestycje w siedem tzw. inteligentnych specjalizacji regionu (nauka o życiu, energia zrównoważona, produkcja metali, technologie informacyjne i komunikacyjne, chemia, elektrotechnika, przemysł maszynowy, a także przemysły kreatywne oraz czasu wolnego). – Dzięki nim wykorzystujemy ogromny potencjał Małopolski i podnosimy jej konkurencyjność – tłumaczy Jacek Krupa.

Na podium znalazło się też woj. pomorskie, gdzie wysoką aktywność innowacyjną wykazuje sektor przedsiębiorstw. Jego udział w ogólnych wydatkach na B+R przekracza 70 proc. i należy do najwyższych w kraju. Skutkiem rosnącej aktywności innowacyjnej jest wysoka pozycja województwa także pod względem wydajności pracy (druga pozycja w rankingu, tuż za Mazowszem) i tworzonej wartości dodanej.